To kierunek malarski, który narodził się w latach 20. XX wieku we Francji. Wcześniej dotyczył literatury, a najwięcej teorii tworzył Andre Breton. Kierunek często nazywany jest dziwnym realizmem, ponieważ z jednej strony obrazy przedstawiają prawdziwą rzeczywistość, a z drugiej totalnie niemożliwą. Zobaczmy co było inspiracją dla artystów do stworzenia nadrealistycznego świata!
1. Salvador Dali, Uporczywość pamięci, 1934

Salvador Dali to jeden z najbardziej rozpoznawalnych artystów wszechczasów. Był najważniejszym surrealistą. Stworzył tysiące dzieł. Ten obraz posiada wiele innych tytułów: Cieknące zegary, Trwałość pamięci, Miękkie zegary. Który według Ciebie pasuje najbardziej?
2. Rene Margitte, Kochankowie, 1928
.jpg!Large.jpg)
Następnym flagowym obrazem są Kochankowie Margitte. Obraz posiada wiele interpretacji – zarówno negatywnych, jak i pozytywnych. Najczęściej czytany jest jako czysta i cnotliwa miłość, bądź jako zakazana i pełna ograniczeń. A Tobie jak się wydaje?
3. Giorgio de Chirico, Hector i Andromacha, 1912

Na kolejnym obrazie widzimy mitologiczne małżeństwo – bohaterów Iliady Homera. Temat starożytny został przedstawiony w nierealnej rzeczywistości.
4. Rene Margitte, To nie jest fajka, 1928
.jpg!Large.jpg)
Obraz jest humorystycznym żartem artysty. Napis z francuskiego można tłumaczyć jako „to nie jest fajka”. W naszej głowie zazwyczaj rodzi się pytanie „Skoro nie fajka, to co?”. Rene Margitte zmienia funkcję przedmiotu – nadaje mu nową, nieuchwytną. Zmusza nas do uwierzenia, że to nie jest przedmiot, który znamy.
5. Rene Margitte, Terapeuta, 1937
.jpg!Large.jpg)
Kolejne dzieło Margitte świetnie pasuje do wiersza Ignacego Krasickiego Ptaszki w klatce. Mimo, że artysta nie mógł go znać.
«Czegoż płaczesz? — staremu mówił czyżyk młody —
Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody».
«Tyś w niej zrodzon — rzekł stary — przeto ci wybaczę;
Jam był wolny, dziś w klatce — i dlatego płaczę».
6. Giorgio de Chirico, Włoski plac, 1943

Typowe obrazy tego włoskiego artysty są osadzone w dziwnej i niepokojących rzeczywistości. Teoretycznie jest to realny świat włoskiej architektury – to charakterystyczny element dzieł tego artysty. Jednak te kolory i wymowna cisza sprawia, że stajemy w surrealistycznej rzeczywistości.
7. Slavador Dali, Sen spowodowany lotem pszczoły wokół granatu na sekundę przed przebudzeniem, 1944

Kolejną – a właściwie największą, inspiracją surrealistów był sen. Motywy senne, sny same w sobie oraz podświadomość mózgu. Coś niewytłumaczalnego – przypadkowość naszych snów, postacie, które się w nich pojawiają w abstrakcyjnych sytuacjach. Te przypadki stanowiły podstawę surrealizmu.
8. Rene Margitte, Spadanie, 1953
.jpg!Large.jpg)
Elementy, które pojwaiją się w następnym obrazie Margitte są jego znakiem rozpoznawczym. Jeśli zobaczycie mężczyznę w meloniku lub zielone jabłka to z pewnością obrazy Rene Margitte.
9. Salvador Dali, Róża, 1958

Kolejne przypadkowe elementy. Możemy interpretować to zestawienie w nieskończoność, dopasowywać do własnych uczuć, a przypadkowość róży i pejzażu będzie dalej nieuchwytna. Wielką inspiracją surrealistów był przypadek i niezrozumienie.
10. Rene Margitte, Syn Marnotrawny, 1964
.jpg!Large.jpg)
Ostatni obraz jest tematem biblijnym, ale czy to przedstawienie jest religijne? Myślę, że możemy poddać to wątpliwości – choć kto wie co nieuchwytnego chciał pokazać Margitte.
Surrealizm – obrazy, które musisz znać!
Surrealizm to najbardziej zagadkowy kierunek malarski. Każdy obraz może być rozpatrywany w różne strony. Zyskują one więcej, gdy zna się biografię artystów – np. wiemy, że Salvador Dali będąc dzieckiem, bał się mrówek, które pojawiają się w obrazie Miękkie zegary. Zachęcam do zapoznania się życiorysami artystów, dajcie znać czy jesteście ich ciekawi!
Bibliografia:
Krystyna Janicka, Światopogląd surrealizmu. Jego założenia i konsekwencje dla teorii twórczości i teorii sztuki, 1985
Źródła zdjęć:
- https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/d/dd/The_Persistence_of_Memory.jpg
- https://www.wikiart.org/en/rene-magritte/gonconda-1953
- https://www.wikiart.org/en/rene-magritte/son-of-man-1964
- https://www.wikiart.org/en/rene-magritte/the-therapeutist
- https://www.wikiart.org/en/rene-magritte/the-lovers-1928
- https://www.wikiart.org/en/salvador-dali/dream-caused-by-the-flight-of-a-bee-around-a-pomegranate-one-second-before-awakening
- https://www.wikiart.org/en/salvador-dali/meditative-rose
- https://www.wikiart.org/en/giorgio-de-chirico/hector-and-andromache-1912
- https://www.wikiart.org/en/giorgio-de-chirico/italian-plaza-with-a-red-tower-1943
- https://www.wikiart.org/en/rene-magritte/the-treachery-of-images-this-is-not-a-pipe-1948
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%27Autumnal_Meditation%27_(1958-1959)_by_Giorgio_de_Chirico_-_Museo_Soumaya_-_Mexico_2024_(2).jpg











