Kubizm – obrazy, które musisz znać. Zobacz zestawienie najważniejszych dzieł.
Kubizm, to kolejny kierunek awangardowy początku XX wieku. Już z poprzednich artykułów wiemy, że awangarda oznacza w skrócie bunt oraz jest nowym spojrzeniem młodych ludzi na sztukę. Kubizm to kierunek, który wymyśliły dwie osoby. Jednak do dziś się rozwija i stał się wręcz cechą na przykład „ten obraz jest kubistyczny”. Co to znaczy? Dowiesz się w trakcie czytania!
1. Pablo Picasso, Portret Gertrudy Stein, 1906
Jednym z dwóch założycieli kierunku jest Pablo Picasso! To obraz, który rozpoczął kubistyczne myślenie. Pablo zaczął tworzyć portret tej amerykańskiej pisarki. Jednak szybko zrozumiał, że malując obraz bez patrzenia na modelkę – wychodzi mu to lepiej! Zaczął przekształcać twarz…
2. Pablo Picasso, Panny z Awinionu, 1907
![]()
Kolejnym eksperymentem Picassa był ten obraz. Przyjaciele artysty gdy go zobaczyli to myśleli, że Pablo oszalał! Zobacz, że nie ma tutaj poprawnej anatomii, a tło przenika przez postacie. Potrafisz określić, czy kobiety stoją całkowicie bokiem, tyłem czy przodem?
3. Georges Braque, Drzewa w Estaque, 1908
![]()
To drugi założyciel kubizmu. Pablo i Georges przyjaźnili się. Główną cechą kubizmu jest geometryzacja – to tak jakbyśmy próbowali narysować las, ale mieli tylko do wyboru kształty geometryczne.
4. Pablo Picasso, Dziewczyna z mandoliną, 1910

Kubizm jako kierunek się rozwijał. Kolejnym etapem była jeszcze większa geometryzacja, jeszcze większe rozbicie tła i postaci oraz mniej kolorów. Tutaj jeszcze bardzo dobrze widzimy linie kształtów. W kolejnych obrazach rozróżnienie elementów nie będzie już takie proste.
5. Pablo Picasso, Portret Daniel-Henry Kahnweiler, 1910

Zobacz! Ten sam rok, a ledwie z kształtów można wydobyć twarz. Tło i elementy portretu zupełnie się przenikają. Wyobraź sobie stłuczoną szklankę, a następnie próbę poskładania jej z powrotem. Ale! W taki sposób by każdy jej rozbity kawałek był widoczny na płaskiej powierzchni. Tak właśnie działa kubizm w przestrzeni!
6. Georges Braque, La Tasse, 1912

Tytuł tego obrazu to po polsku kubek. Potrafisz go zauważyć? Artysta rozbił go i zgeometryzował całą przestrzeń. Zazwyczaj obrazy mają przestrzeń lub perspektywę. Tutaj świat trójwymiarowy został spłaszczony na jeden plan!
7. Georges Braque, 1913

Celowo nie podam tytułu tego obrazu, spróbuj zgadnąć na jakim instrumencie gra kobieta! W tym dziele pojawia się kolejna cecha kubizmu. Jest to kolaż! To technika (fr. Collage), która polega na wykorzystaniu różnych materiałów w jednym obrazie. Na przykład przyklejenie fragmentów gazet, suchych kwiatów czy wyciętych liter. Możesz taki zrobić w domu!
8. Juan Gris, Słój i szklanka, 1916
![]()
Płaska przestrzeń, geometryzacja i przenikanie się przedmiotów. Czy mimo tych cech kubizmu jesteś w stanie zauważyć elementy tej martwej natury?
9. Juan Gris, Gitara i klarnet, 1920
![]()
Ta muzyczna martwa natura powstała, ponieważ Juan Gris zainspirował się obrazami Braque i Picassa. Wielu artystów później będzie robiła to samo.
10. Pablo Picasso, Guernica, 1937

Nie można mówić o kubizmie bez tego ogromnego muralu. Guernica to obraz polityczno-wojenny. Jest upamiętnieniem dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce w ojczyźnie Picasso – czyli w Hiszpanii.
11. Alexander Archipenko, Czesząca się, 1914
Kubizm pojawił się nie tylko w rysunku i malarstwie. Był także kierunkiem rzeźbiarskim. Sam Pablo Picasso był rzeźbiarzem i ceramikiem. Tutaj widzimy te same cechy, co na obrazach. Rozbita przestrzeń – widzimy tło jednocześnie i rzeźbę oraz geometryzacja! Zgadzasz się?
12. Joseph Csaky, Tete, 1914
![]()
Spróbujcie w domu narysować lub wyrzeźbić w plastelinie portret kubistyczny. Macie do wykorzystania tylko geometryczne kształty. Nie zapomnijcie o rozbiciu przestrzeni! Myślę, że ten portret może być inspiracją!
Kubizm – obrazy i rzeźby, które musisz znać!
Podsumowując kubizm – był to kierunek, który wpłynął na sztukę całego świata. Do dziś używa się wyrażenia „kubistyczny” „jak Picasso” – teraz już wiesz dokładnie co to właściwie oznacza!
Bibliografia:
- Mieczysław Porębski Kubizm: wprowadzenie do sztuki XX wieku
- Iwona Mikołajczyk Prawda kubizmu: Malarstwo Picassa i Braque’a 1910-1914 : Nowe ujęcie metodologiczne
Źródła zdjęć:
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Joseph_Csaky,_1914,_Tête,_bronze,_38.5_cm.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Alexander_archipenko.JPG
- https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/4/4c/Les_Demoiselles_d%27Avignon.jpg/1920px-Les_Demoiselles_d%27Avignon.jpg
- https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/d/d6/GertrudeStein.JPG
- https://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/1/1c/Pablo_Picasso%2C_1910%2C_Girl_with_a_Mandolin_%28Fanny_Tellier%29%2C_oil_on_canvas%2C_100.3_x_73.6_cm%2C_Museum_of_Modern_Art_New_York..jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GeorgesBraqueTreesAtEstaque.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_Tasse_(The_Cup),_by_Georges_Braque,_1912,_oil_on_canvas_-_Auckland_Art_Gallery_-_Auckland,_NZ_-_DSC08883-001.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Picasso_Portrait_of_Daniel-Henry_Kahnweiler_1910.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:JuanGrisGuitarwithClarinetKuntsmuseu.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Mural_del_”Guernica”_de_Picasso.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Braque.woman.400pix.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1916_Gris_Krug_und_Glas_anagoria.JPG








