Kolejny awangardowy kierunek początku XX wieku to futuryzm. Narodził się we Włoszech. Artyści pragnęli odciąć się od starożytnych ruin, renesansu i baroku. Chcieli sztuki, która będzie odzwierciedlać ich czasy. Czerpali inspiracje z pędzącego miasta, rozwoju technik, fabryk oraz aut. Czy uda im się pokazać czas oraz ruch w dziełach? Sprawdźmy!
1. Umberto Boccioni, Elastyczność, 1912

Umberto był najważniejszym artystą dla grupy futurystów. Pisał bardzo wiele teorii na temat ruchu w dziele sztuki. Obraz nazywa się Elastyczność, ponieważ teoria futurystów mówiła, że przestrzeń wokół nas ciągle się zmienia, a każdy przedmiot jest w ciągłym ruchu i się „plastycznie” odkształca. Czy artyście udało się to pokazać?
2. Umberto Boccioni, Dynamizm jadącego na rowerze, 1913
![]()
W kolejnym obrazie Umberto również starał się pokazać ruch. Użył mocno nasyconych kolorów oraz bardzo silnego konturu.
3. Gino Severini, Błękitna tancerka, 1912
![]()
Następna próba rucha. Spróbujcie policzyć ręce kobiety. Artysta namalował tyle dłoni oraz sukienkę w tak dziwny sposób by pokazać jak mocno jej ruch wpływa na przestrzeń. Takie podejście jest bliskie kubizmowi – geometryzacja. Widzisz podobieństwa? Jeśli nie, koniecznie zajrzyj do poprzedniego artykułu – link na dole.
4. Umberto Boccioni, Ulica przed domem, 1913
![]()
Futuryści byli ludźmi, których niestety fascynowała także wojna oraz anarchia. Uważali, że wojna będzie dobrym rozwiązaniem dla rozwoju. Dlatego w ich obrazach temat walk pojawiał się bardzo często
5. Natalia Goncharova, Cyklista, 1913
![]()
Kolejną próbą ukazania ruchu podjęła Natalia Goncharova. Ile cyklista ma nóg? Zobaczcie, że pozostawia on ślad po miejscu gdzie był sekundę temu. Ciekawa jest też obecność liter – to wpływ techniki kubizmu – kolażu.
6. Natalia Goncharova, Koty, 1913
![]()
Innym obrazem Natalii są koty. Obraz prawie zbliża się do abstrakcji – nie jesteśmy w stanie rozpoznać elementów rzeczywistości. Tworzą go żółto-czarne plamy oraz mocne kontury.
7. Antonio Sant’elia, projekty architektoniczne

Kolejne dzieła to projekty do miasta przyszłości – jego szkice to malarskie dzieła sztuki. Artystów-futurystów ta wizja przyszłości inspirowała najmocniej. Mieli oni ciekawe koncepcje jak np. wiszące miasta czy parkingi zawieszone w przestrzeni.
8. Umberto Boccioni, Miasto, które się wznosi, 1910
![]()
Takie miasto namalował Umberto w swoim wcześniejszym dziele. Poza tym tutaj artysta pragnął ukazać ruch używając żywych kolorów oraz malując małymi plamkami.
9, Luigi Russolo, Muzyka, 1912

Futurystyczna muzyka? Futuryzm to kierunek, który dotknął nie tylko malarstwa, architektury czy rzeźby, ale także muzyki! Luigi poza tym, że malował to z wykształcenia był także muzykiem. Obok zdjęcia obrazu możecie zobaczyć jego samodzielnie zbudowany instrument.
10. Luigi Russolo, The Revolt
![]()
Innym obrazem Luigi jest dzieło, które świetnie podsumowuje nam futuryzm:
- Ostre i żywe kolory
- Inspiracja miastem i pędem
- Tematyka wojenna
- Zbliżenie się do abstrakcji
Futuryzm – obrazy, które musisz znać!
Podsumowując futuryzm to kierunek, który patrzy w przyszłość. Nazwa również nawiązuje do patrzenia w przód – z angielskiego oraz włoskiego – przyszłość. Czy wszystkim artystą udało się oddać nastrój przyszłości? Który podobał Ci si e najbardziej?
Bibliografia:
Tadeusz Miczka, Czas przyszły niedokonany: O włoskiej sztuce futurystycznej
Źródła zdjęć:
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Umberto_boccioni,_la_città_che_sale,_1910,_02.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Umberto_Boccioni,_1912,_Elasticity_(Elasticità),_oil_on_canvas,_100_x_100_cm,_Museo_del_Novecento.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dynamism_of_a_Biker_(1913)_by_Umberto_Boccioni.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_musica,_Luigi_Russolo.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Russolo_-_The_Revolt_-_with_frame.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Severini_-_Ballerina_Blu.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cyclist_(Goncharova,_1913).jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cats_(rayist_percep._in_rose,_black,_and_yellow)_(Goncharova,_1913).jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Antonio_sant%27elia,_centrale_elettrica,_1914_(coll._priv.)_02_firma.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boccioni_Noise.jpg
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Laboratório_de_música_futurista_em_Milão.tif
- https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_musica,_Luigi_Russolo.jpg












